• Willem Moojen
  • Willem Moojen
  • Willem Moojen

Alweer 37 ton cement

VELSEN-NOORD Jarenlang prijkte de slogan, 'Alweer 37 ton Nederlands cement' op cementwagens op de weg. Cement is niet meer weg te denken in de weg- en waterbouw, bouwprojecten en huizenbouw. Cementfabriek IJmuiden (CEMIJ) werd 19 december 1930 opgericht door de Koninklijke Nederlandsche Hoogovens en Staalfabrieken (1918) en de Eerste Nederlandsche Cement Industrie (ENCI-1924) in Maastricht met ieder 50 procent aandelen. Het idee achter de oprichting was, is dat bij de productie van ruwijzer, slak overblijft wat een basisproduct is bij het maken van cement. En makkelijker kon het niet, een cementfabriek op het zelfde bedrijfsterrein met af- en aanvoerplaatsen rondom, zowel over de weg als over het water. Op 16 juni 1931 werd de eerste hoogovencementfabriek in Nederland in werking gesteld en het eerste hoogovencement geproduceerd.

Willem Moojen

Een bedrijfskroniek in twee afleveringen. Deze week deel 1.

GIFTIGE STOFFEN Aanvankelijk werd niet meteen enthousiast gereageerd, het zou teveel giftige stoffen en ijzerdeeltjes bevatten. Maar de scepsis verdween snel en hoogovencement werd beschouwd als een uiterst betrouwbaar product. Bij de bouw van de Noordersluis (1921-1929) in IJmuiden werd het op grote schaal toepast. Hoogovencement was overigens niet onbekend. In 1862 was het al ontstaan in een Duitse ijzergieterij. Op 28 september 1960 werd de HOFA, de hoogovencementfabriek van ENCI in Maastricht geopend. CEMIJ werd op 20 april 1989 volledig door ENCI overgenomen. Bij ENCI IJmuiden werken 50 man in een vijf-ploegendienst. Verwarrend is de naam IJmuiden, terwijl het bedrijf op het grondgebied staat van Velsen-Noord, deel uitmakend van de gemeente Velsen, waar ook IJmuiden onder valt.

HEIDELBERGCEMENT GROEP Naast IJmuiden werd door ENCI op 21 september 1963 Cementfabriek Rozenburg (ROBUR) opgericht, tegenwoordig ENCI Rotterdam, waar ook hoogovencement wordt geproduceerd. ENCI heeft zich de eerste 20 jaren van haar bestaan uitsluitend bezig gehouden met het produceren van cement. Later kwamen er andere producten bij, zoals bindmiddelen en tegenwoordig is betonmortel de belangrijkste kernactiviteit. De aandelen van ENCI waren al vanaf de oprichting grotendeels in handen van het in Brussel gevestigde bedrijf Cimenteries et Briquetteries Réunies de Bonne Espérance. Dit bedrijf is in 1993 gedeeltelijk overgenomen door de HeidelbergCement Groep (1874) en in 1999 volledig. Sinds 1993 is ENCI onderdeel van Heidelberg, wereldwijd marktleider in zand en grind en een van de grootste producenten van cement en stortklaar beton met 60.000 man personeel verdeeld over 3000 productie vestigingen in 60 landen op vijf continenten. ENCI werkt nauw samen met Mebin (1956), ook onderdeel van Heidelberg en marktleider in betonmortel. Mebin heeft 32 eigen betoncentrales in Nederland en 180 truckmixers.

VAN SLAK NAAR CEMENT Hoogovenslak is een korrelvormig (zandachtig) bijproduct dat vrijkomt tijdens de productie van ruw ijzer. De slak blijft over na scheiding van het gesmolten ijzer en door afkoeling met grote hoeveelheden water. Door hoogovenslak in gegranuleerde vorm te mengen en malen met portlandcementklinker en anhydriet (een vorm van gips) ontstaat hoogovencement. ENCI produceert vier soorten cement; naast hoogovencement, zijn dat portportlandcement,composietcement en metselcement. De cementsoorten worden gebruikt in de weg- en waterbouw, denk daarbij aan sluis- en bruggenbouw en aanleg van wegen en bij tal van andere bouwprojecten.

In de volgende aflevering meer uitleg over portlandklinker en portlandcement. Verscheping van slakzand via Beverwijk naar Engeland en ENCI vestigingen.