• November 1929, station Castricum. De Sint en zijn helpers (een donkere en twee witte) worden welkom geheten door dhr Vader.

Zwarte Piet

Niemands verdriet

Peter van Trigt

BEVERWIJK / HEEMSKERK Sinterklaaskenner Peter van Trigt is weer in zijn archief gedoken en strooit in de aanloop naar 5 december enkele Sinterklaasverhalen rond. Dit is het vierde verhaal dit jaar van de Castricummer.

'Gezond verstand de overhand!' Dat had dit jaar het motto van de Sinterklaasintocht in Dokkum kunnen zijn. Aan de andere kant is zo'n leus een veel te zware aanzet, voor wat gewoon een kinderfeest is, altijd al was en altijd zal zijn. Daarom doet die actie van 'Kick out Zwarte Piet' vreemd aan. Louter volwassenen gaan met busladingen op pad, om te demonstreren over de hoofden van de kinderen heen.

De interpretatie die zij geven aan de zwarte knecht is al even merkwaardig. Hij zou racisme in stand houden. Als je die stelling consequent doordenkt en alleen witte Pieten tolereert dan zou het feest 'slegs vir blankes' zijn. Want donkere kinderen kunnen en mogen dan nooit en te nimmer voor Piet spelen, laat staan Sinterklaas.

Herman Finkers maakte hierop in zijn oudejaarsconference van 2016 al attent. Hij deed dat op even humoristische als subtiele wijze. De organisatoren van de landelijke intocht hebben dat kennelijk in hun oren geknoopt. Sint kwam naar Dokkum met een mix aan zwarte, witte en roetvegen Pieten, terwijl hij de carnavalsknechten van het jaar ervoor – hopelijk voorgoed – thuis had gelaten.

FEITEN Positieve kanten heeft het gekrakeel ook. Het heeft ertoe geleid dat velen zich duidelijker bewust zijn geworden van de waarde van het feest. Ook media zoals Facebook speelden een rol. Binnen de kortste keren was een massaal protest tegen 'Kick out Zwarte Piet' georganiseerd zonder de hatelijke scheldkanonnades over en weer van voorgaande jaren. Er is dus duidelijk winst geboekt op meerdere fronten. Hilversum, dat tot nu toe elke voorstander van Piet van het scherm weerde, stond buiten spel.

(ON)HERKENBAAR Later op de zaterdag werd Sint eveneens in Beverwijk en Castricum binnengehaald (en zondags in Heemskerk), waar gezien het barre weer een paraplu hard nodig was. In de tv-studio van Radio Castricum vertelde intussen Henny Huisman over zijn ervaringen met het feest op Bonaire. Daar was de zwarte Sint wit geschminkt en waren de van zichzelf donkere Pieten nog zwarter gemaakt. De reden: ze wilden niet worden herkend. Dat is inderdaad een belangrijk argument.

Wat niet wegneemt dat helpers van Sinterklaas voor het tv-tijdperk ook wel met witte gezichten of met roetvegen verschenen.

Een mooi voorbeeld daarvan is een foto van de ontvangst van de goedheiligman in 1929 in Castricum. De vader van mevrouw Vader (die een sigarenwinkeltje had in de Torenstraat) heet de Sint en zijn gevolg hartelijk welkom. Ze zijn zojuist met de trein op het station van Castricum gearriveerd. De Sint staat voor het oude spoorwegstation met - zoals vroeger algemeen gangbaar - één zwarte knecht en twee witte hulpjes.

Ze staan er in hun glimmende pakjes bepaald onwennig bij.