• Meubelwas was een van de eerste producten.

    Collectie Willem Moojen
  • Productenkaart uit de jaren dertig.

    Collectie Willem Moojen
  • De fabriek van Ceta-Bever aan de Grote Houtweg in Beverwijk rond 1977. Karakteristiek is de ronde vorm van het magazijn bij het eerste gebouw.

    Noord-Hollands Archief NHA-54404514

´Velpon Lijmt Alles´ Ceta-Bever, een reus in beitsen en lijmen

Wie kent niet de slagzin, ´Velpon lijmt alles´ of ´Bijts bijtijds met Ceta-Bever buitenbijts´. Een tweeluik over deze roemruchte Beverwijkse fabriek, waarvan ook nu nog tal van producten met de naam CetaBever in de winkel liggen.

Deze week deel 1.

Menig oud Beverwijker zal de fabriek van doe-het-zelf-producten Ceta-Bever, gelegen aan de Grote Houtweg nog voor de geest kunnen halen. Ceta-Bever fabriceerde o.a. poetsartikelen, verschillende soorten lijmen, beits en het wondermiddel kneedbaar hout, dat op de markt kwam als Gupa. Velpon zou het bekendste op de markt gezette product worden.

Willem Moojen

Wat begon op 1 juli 1920 als Vennootschap onder Firma (Vof) Vereenigde Chemische Fabrieken 'Ceta Bever', is uitgegroeid tot een modern concern dat opereert als zelfstandig onderdeel van Akzo Nobel Decorative Coatings B.V. De oprichters waren de heren Carel de Lange, Philip Roozendaal en Andries Johannes van Steenhoven Sr. Ceta Bever is ontstaan uit de samenvoeging van twee kleine chemiebedrijfjes; Chemische Fabriek Ceta en Chemische Fabriek De Bever v/h Neerlandia. De firmanaam is ontstaan door het samentrekken van de naam van een van de dochters van Van Steenhoven: Greta. Zij sprak zelf haar naam als klein meisje uit als Ceta. Samen met de naam Bever, afkorting van Beverwijk, werd een sterk merk op de markt gezet. Ceta-Bever werd als merknaam in de eerste jaren vaak met koppelteken geschreven daarna zonder. Tegenwoordig is het CetaBever.

WEDDENSCHAP Het bedrijfje begon in een schuur in Beverwijk, niet ver van de latere vestiging. Hier werd begonnen met de productie van poetsartikelen, zoals meubelwas, schoensmeer en kachelglans. Later werd een bollenschuur gekocht op de plek waar ook het karakteristieke fabrieksgebouw op de Grote Houtweg zou verrijzen. In de beginjaren probeerden twee directeuren op gehuurde fietsen hun producten aan de man te brengen. Een bleef achter op het bedrijf, waar hij alleen achter zijn bureau kon komen door er overheen te klimmen. De kleine ruimte lag bezaaid met producten. Op zaterdag vond de directiebespreking plaats waarin werd vastgesteld wie de wekelijkse weddenschap over de grootste omzet had gewonnen. In 1922 was het bedrijf door zijn was- en poetsproducten zo gegroeid, dat er administratieve assistentie werd gezocht. Deze werd gevonden in mejuffrouw Spruit, maar niet nadat haar vader zich hoogstpersoonlijk was komen overtuigen van de deugdzaamheid van de nieuwe werkgever.

PRACHTBIJTS In die tijd was er de behoefte aan uitbreiding van het assortiment. Na veel denkwerk werd een wasbeits op de markt gebracht onder de naam PrachtBijts. Volgens een van de directeuren had Van Dale zich gewoon vergist in de spelling. Een ander merkte op dat het product bijts zonder meer beter was dan beits. Beitsen met ei doe je met een gewoon product, maar bijtsen met een ij doe je met CB bijts. (´Ceta-Bever bijts maakt het ijzersterk´). In 1928 werden de eerste schreden gezet op de lijmmarkt, omdat men de basis wilde verbreden. Er werd een lijmfabriekje opgekocht wat lijm produceerde op caseïnebasis. Onder de naam Velpa wordt deze industrielijm (koudlijm-poeder) in 1930 op de markt gezet. Grote hoeveelheden vinden hun weg naar meubel- en timmerfabrieken, modelmakerijen, scheepswerven, spoorwegen en vliegtuigfabriek Fokker die de grootste afnemer werd. Tevens werd Gupa kneedbaar hout geïntroduceerd. Gupa was een uitvinding van Gustaaf Pape, een werknemer van Ceta-Bever en wordt nog steeds gebruikt om o.a. scheuren, schroef, spijker- en kwastgaten te dichten. Naast de Nederlandse markt werd er ook geëxporteerd naar het buitenland.

VELPON De celluloselijm Velpon werd het bekendste merk dat rond die tijd in de winkel kwam. Het sloeg meteen aan en menig bouwer van kartonnen modelbouwplaten heeft de doe-het-zelf lijm Velpon gebruikt en het bestaat nog steeds. Door gebrek aan grondstof werden in de Tweede Wereldoorlog oude cellulosefilms opgelost. Omdat het assortiment steeds breder werd moest dit ook vakkundig op de markt gezet worden. In 1933 werd de eerste vertegenwoordiger aangenomen, Mijnheer Smit Duizendkunst was zijn naam, voor minder deed men het niet. Het was ook het jaar waarin de eerste moderne tubevuller werd aangeschaft. In 1934 werd een periode afgesloten, de bollenschuur was verleden tijd en men keek naar de toekomst. Ceta-Bever was volwassen geworden. Het bedrijf heeft altijd veel belang gehecht aan onderzoek en het leveren van topkwaliteit. Om die reden ging men al in 1934 van start met het eerste onderzoek-laboratorium. Beitsen en lijmen bleken als productgroep bijzonder goed gekozen te zijn. Zowel Velpon als Prachtbijts bleken zowel op de ambachtelijke als particuliere markt en bij de industrie zeer goed aan te slaan. Reden genoeg om zich verder op deze markten te specialiseren.