• Elisabeth Meiland - Beentjes.

    Museum Kennemerland

Powervrouwen van Kennemerland

´Manse vrouw´ Elisabeth (Bets) Meiland

HEEMSKERK Het is nog niet zo heel lang geleden dat vrouwen moesten stoppen met werken als ze kinderen kregen of zelfs alleen maar in het huwelijksbootje stapten. Het is pas 63 jaar geleden dat vrouwen handelingsbekwaam werden verklaard. Nieuwe serie, aflevering 1, Elisabeth (Bets) Meiland.

Ingeborg Baumann

MUSEUM KENNEMERLAND Misschien was je oma wel een manse vrouw, een vrouw die haar mannetje stond tegen alle beperkingen die de tijdsgeest haar oplegde in. Misschien was je moeder wel een van de eerste geëmancipeerde vrouwen en dan bedoelen we niet dat ze haar bh verbrandde. Museum Kennemerland eert in een tentoonstelling 100 van die manse dames uit verleden en heden in een expositie onder de titel ´Manse Vrouwen´.

Veel van deze vrouwen verdienen nog wat extra aandacht want ze hebben het pad voor ons geëffend en zijn een bron van inspiratie voor de vrouwen, én mannen, van deze tijd. Een tijd die genderneutraliteit voorstaat. Een tijd waarin je vooral jezelf mag zijn.

Elisabeth Meiland Heemskerkse Bets werd geboren in 1876 in een schuur die de woning was voor twee gezinnen met in totaal wel 27 personen. Dat weerhield haar er niet van, en in die tijd had je daar als vrouw ook geen noemenswaardige controle over, om zelf ook een groot gezin te stichten. Vijf van haar jongens bracht ze naar het kerkhof. Haar geloof maakte haar sterk, ze overleed op 90-jarige leeftijd na een leven vol van zorgen.

ZORG Niet alleen háár zorgen, ze zorgde ook voor anderen. Bets heeft veel betekend voor met name Heemskerk waar ze de grondslag legde voor de kraamverpleging. Ze had een groot hart en was ook actief in sociaal- en verenigingswerk. Allemaal vrijwillig en allemaal naast haar grote gezin. Een enorm sterke vrouw. Een vrouw om trots op te zijn want vergeet niet dat huishouden en kinderen opvoeden in die tijd nog vele malen zwaarder was dan nu.

KENNIS Misschien zou je Bets nu een kruidengeneeskundige noemen en als je heel hip bent zelfs een moderne 'heks'. Ze hield veel van de natuur en wist van kruiden en planten zalfjes te maken en drankjes te brouwen die ongemakken, ziek en zeer hielpen verlichten. Nadat ze zelf geen kinderen meer -kon?- krijgen hielp ze aanstaande moeders en kraamvrouwen met raad en daad. In 1920 richtte zij mede de Rooms-Katholieke Vrouwenbond op. Doel van zo'n Vrouwenbond was: 'De vrouw haar taak als christenvrouw meer bewust te doen worden, zowel ten aanzien van haar persoonlijke leven als met betrekking tot haar plaats in maatschappij, gezin en kerk.' Bets richtte zich als voorzitster van die bond voornamelijk op moeders en jonge kinderen en bracht de afdeling 'Voor Moeder en Kind' in het leven in Heemskerk. Plus dat ze een delegatie stichtte van vrouwen en meisjes die gezinnen in nood gingen helpen. En dat zullen er veel zijn geweest in die tijd.

KRAAMZORG Elisabeth Meiland - Beentjes is de grondlegster van de huidige kraamzorg in Heemskerk en ijverde voor een gediplomeerd kraamverpleegster. Zij overleed in 1967.

imuseumkennemerland.nl/manse-vrouwen-in-kennemerland, expositie tot en met 13 oktober.