• De visuele verbeelding van de drie tonen en schoorstenen van Tata.

    Tritone
  • Tekening op de hoes van de verzamel lp IJmond Pop uit 1982 met bands van hier.

    tekenaar onbekend

Van irritatie naar inspiratie

Jan-Paul van der Meij

Vorige week ging de video 'Tritone' van WaZ3 in première. Een industrieel alarmsignaal van Tata Steel, dat soms omwonenden mateloos irriteerde, diende als uitgangspunt voor een melodie waar lokale muzikanten mee aan de slag gingen.

Tritone - hoe staal en muziek elkaar hier beïnvloeden

Vorige week ging de video 'Tritone' van WaZ3 in première. Een buiten het fabrieksterrein verdwaald industriëel alarmsignaal is uitgangspunt geweest voor een melodie. De muzieknoten van het alarm zijn Cis-Fis-E. Ta,Ta, Ta.

De verbondenheid van staal en kunst is dieper dan je misschien zou denken. Statistisch gesproken behoort het schrijven van gedichten en muziek, net zoals het creëren van staal, tot de categorie gevaarlijke bezigheden. Zowel lichamelijk als geestelijk. Volgens een recent Engels onderzoek zou 70% van de muzikanten kampen met psychische problemen.

WERKTIJDEN Een andere belangrijke overeenkomst tussen industriewerk en muzikantenwerk zijn bijvoorbeeld de tegennatuurlijke werktijden en problemen als gevolg van het verstoorde dag /nacht ritme. Zowel de muzikant als de staalarbeider diept de de glanzende eindproducten vaak op vanuit de gore diepten, voorbij de de poorten van de hel.

Tegelijkertijd is het ook zo dat muzikale parels worden ingezet als therapeutisch middel en muziek heel effectief is om welbevinden en het genezingsproces te bevorderen.

THERAPEUTISCH Zeker ook in de IJmond waar het Rode Kruisziekenhuis een 'muziekkids' studio bouwt, cliniclowntjes gek doen met een gitaar en waar muziektherapiën worden beoefend in revalidatiecentrum Heliomare. In die zin is mijn geluidsstudio een therapeutisch gezondheidscentrum waar met enige regelmaat ook 'spoedopnames' plaatsvinden.

TALLOZE LIEDJES Over de fabriek zijn talloze liedjes gemaakt. Een aantal daarvan is verzameld op de cd 100 jaar Hoogovens die gratis te downloaden is op de website van Kennemerdelta. In Velsen-Noord runde Albert Schierbeek jarenlang zijn 'Steelmill studio.' En op de vinylplaat IJmond Pop prijkt een foto van de fabriek en is o.a. het metal-nummer met het refrein: 'I have to make some steel' te horen.

Ooit scoorde de Dizzy Man's Band een landelijke top tien-hit met het nummer 'Shocking´ over de aanhoudende luchtvervuiling van Hoogovens. Het nummer eindigt met een knipoog in luid gekuch. De oudste band van Nederland, de Bintangs schreef de titelsong voor hun cd Fire and Iron ook weer over de fabriek.

DRUK DRUK DRUK In de IJmond zijn aardig wat mensen niet depressief. Heel veel zijn dat ook wel, of kennen een diagnose burn out. Waarschijnlijk nog veel meer van lopen druk druk druk op het randje. Over de lokale behoefte aan bewustzijn verlagende psychofarmaca, drugs, tabak en alcohol zullen we het niet hebben.

De gemeente Beverwijk geeft dit jaar prioriteit aan depressie. Een depressieve vrouw die foto's maakt van andere depressieve vrouwen ontving hiervoor in januari een gemeentelijke onderscheiding. De flat van waaraf mensen sprongen is een paar jaar terug gesloopt, een nieuwe buurt is verrezen. PsyQ meldt momenteel voor depressieve mensen een ´beperkte intakemogelijkheid tot 2019´.

WAARSCHUWINGSSIGNAAL Tritone herinnert aan de mogelijkheid om het milieu van je gedachten, je gevoel, je doen en laten zuiver aandachtig te laten zijn. Depressie wordt soms gezien als een toevallige chemische gebeurtenis in je hoofd. Het bekende verhaal van het 'tekort aan een fijn stofje'.

Maar de meeste medische instanties erkennen ronduit dat een exact anti-depressief werkingsmechanisme gewoon onbekend is. Ook meet de dokter helemaal niet of er bij een patiënt sprake is van een dopamine-, -serotonine of een noradrenaline tekort. Een inzinking kan ook worden opgevat als een waarschuwingssignaal. Door je tijdelijk uit te schakelen geeft ze je een kans om verouderde denkbeelden aan de hand waarvan je geleefd hebt overboord te gooien en te veranderen richting je natuur, je hart. We zijn allemaal kunstenaars van ons eigen leven. IJmondse muzikanten gebruiken een verdwaald alarmsignaal als uitgangspunt voor een melodie.

Daar
Waar je totaal onverwacht tegen al je verwachting in iets moois ziet
Voelt
Hoort
Een lied
Zonder woorden
Hier

ZEG, BEDANKT! Muziek, tekst, instrumenten en videoproductie: Ab Winkel, Jan-Paul van der Meij, Saskia Dommisse. Ab Winkel: gitaar, JP van der Meij: melodica, Ierse fluit, Saskia Dommisse: percussie. Speciale gasten: Ronald Luttik: 6 snarige bas en het Wijk aan Zeese koor WazManK. WaZ3 dankt de betrokken mensen van Tata Steel voor hun facilitaire medewerking en positieve grondtoon.

YOUTUBE De studioversie is te zien op YouTube via de link: youtube.com/watch?v=YPMVDaeujCY

En er is ook liveverise, ook te zien via YouTube, via de link: youtube.com/watch?v=VVlWWIAOUN4